‘Zoek uit wat je vreugde brengt en doe daar meer van’

Lezers kennis laten maken met het bijzondere verschijnsel flow. Dat is wat psycholoog en psychotherapeut Marlies Terstegge wil bereiken met haar boek Geef flow aan je leven. ‘Als je eenmaal weet hoe je de flowtheorie kunt gebruiken, ga je veel meer van je leven houden.’ Psy verloot vijf exemplaren.

Marlies Terstegge

Terstegge werkt al ruim 25 jaar als psycholoog en psychotherapeut en begeleidde vele cliënten met psychische problemen. ‘Hoewel ik dat altijd met veel plezier deed, kon ik het werk voor mijn gevoel nooit afmaken. Want hoewel ik cliënten van hun klachten af kon helpen, betekende dat niet dat ze ook gelukkig waren. Ik kreeg dan ook regelmatig de vraag hoe ze verder moesten en wel gelukkig konden zijn. Daar wilde ik hen mee helpen.’

Wat heeft u toen gedaan?
‘Jaren geleden las ik over de flow-theorie van de Hongaars-Amerikaanse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi. In het artikel werd uitgelegd hoe in flow zijn voelt. Het voorbeeld dat werd gebruikt, ging over bergbeklimmen. Er werd geschreven over hoe iemand helemaal opging in het klimmen en alles om zich heen vergat. Hij genoot en voelde zich na het bereiken van de top zo voldaan… Tijdens het lezen wist ik meteen wat er bedoeld werd. Dat gevoel kende ik ook! Ik verdiepte me in de literatuur en ontwikkelde een methode om mijn cliënten dichter bij flow te brengen. Zes jaar geleden heb ik mijn eigen praktijk voor Flow en Inspiratie opgezet. Nu begeleid ik dagelijks cliënten die meer flow in hun leven willen brengen, maar ik geef ook lezingen en cursussen over flow, geluk en positieve psychologie.’

Wat houdt de flow-theorie precies in?
‘Flow is een gevoel dat je krijgt als je vol aandacht met iets bezig bent, waar je in opgaat en waar je van geniet. Je hebt geen idee meer van de tijd en alles lijkt moeiteloos te gaan. Na die tijd voel je je voldaan en gelukkig. Maar je komt alleen in flow als je iets doet wat voor jou authentiek is en wat past bij je persoonlijke waarden en kwaliteiten. Tijdens het in flow zijn, werk je naar een bepaald doel in je leven toe. Dit doel kan een levensthema worden dat je aandacht stuurt en een gevoel van zin of betekenis geeft aan alles wat je doet. Om het even heel kort samen te vatten: Zoek uit wat je vreugde brengt en doe daar mee van!’

Kunt u een concreet voorbeeld geven?
‘Misschien erg voor de hand liggend, maar een goed voorbeeld is het werk van een chirurg. Tijdens een operatie gaat hij zo op in wat hij doet, dat hij de tijd helemaal vergeet. Hij denkt op dat moment niet na over wat hij hierbij voelt, maar werkt toe naar zijn doel en dat is de patiënt helpen. Pas na de operatie reflecteert hij en komt dat voldane gevoel opzetten.

Je kunt ook denken aan creatief bezig zijn of iets verzorgen. Ik heb zelfs een cliënt gehad die in flow was als ze historisch onderzoek deed in een stoffig archief. Ze vergat tijdens die dagen helemaal te lunchen, maar voelde zich na die tijd intens tevreden omdat ze een belangrijke bijdrage had geleverd.’

Hoe wordt er door de ggz gereageerd op de flow-theorie?
‘Niet. En dat is erg jammer, want ik ben er van overtuigd dat de flow-theorie ook ingezet kan worden in de psychiatrie. In ieder persoon, hoe verstoord de geest ook is, is namelijk altijd een gezond stuk dat niet beschadigd is en onaangetast is gebleven. Ondanks alle ingewikkeldheden eromheen. De kunst is om dat intacte en zuivere stuk te vinden: het eilandje van gezondheid. Dat eilandje is een stabiel punt dat je kunt versterken en verder uitbreiden naar de rest van de persoonlijkheid. Ik zeg overigens niet dat de flow-theorie dé oplossing is voor psychische problemen, maar het zou goed ingezet kunnen worden als onderdeel van de behandeling.’

Hoe gaat u te werk met uw cliënten?
‘Mijn cliënten zijn vaak al een stap verder en hebben geen zware psychische problemen, maar toch weten ook zij vaak niet wat hun gelukkig maakt. Dat achterhalen we samen door middel van vragenlijsten en gesprekken, maar dat kan ook door terug te gaan in de tijd. Waar werden ze vroeger als kind gelukkig van? Dat weet bijna iedereen nog. Vervolgens gaan we verder met de zoektocht naar hun talenten, waarden en inspiratiebronnen zodat ze hun doel duidelijk voor ogen hebben en weten waardoor zij in flow komen. Pas vanaf dat moment kunnen we bekijken hoe iemand die momenten vaker kan beleven door ze zelf toe te passen. Het “doen” is dus een heel belangrijk onderdeel van de flow-theorie.’

Wanneer bent u in flow?
‘Na hardlopen voel ik me altijd erg goed. Ik begin dan ook pas met werken als ik mijn rondje door de duinen en over het strand heb gemaakt. Maar ook door fotograferen, zingen in een koor en mijn werk met cliënten kom ik in flow.’

U klinkt heel gelukkig en positief. Bent u dat altijd geweest?
‘Nee. Ik heb ruim twintig jaar incestslachtoffers behandeld en mensen met zware psychische problemen. Hoewel ik dat werk graag deed en ik er ook goed in was, werd ik er erg somber en verdrietig van. Mijn keuze om daar mee te stoppen, vond ik heel moeilijk om te maken. Het voelde oneerlijk en het heeft me erg veel moeite gekost om dat achter me te laten.’ (HE)

Wilt u kans maken op één van de exemplaren van Geef flow aan je leven? Stuur dan een mail met uw adresgegevens o.v.v. Flow naar redactie@psy.nl.

Geef flow aan je leven – gelukkig worden doe je zelf, Marlies Terstegge, Uitgeverij Lannoo, ISBN 978 90 209 9816 0, 254 pagina’s, €19,99. Bekijk ook de website Flowinjeleven.nl.